Een bijenstudie op onbekend terrein: de Duinbossen van De Haan

Een bijenstudie op onbekend terrein: de Duinbossen van De Haan

In het kader van het Interreg-project SAPOLL voerden Natuur en Bos van de Vlaamse overheid en Natuurpunt afgelopen jaar samen onderzoek uit naar de bijenfauna van een relatief onbekend pareltje: de Duinbossen van De Haan. In tegenstelling tot de Westhoek, die in het kader van hetzelfde project werd geïnventariseerd, was de bijenfauna van de Duinbossen nog vrijwel onbekend: slechts 14 soorten wilde bijen waren eerder waargenomen in een nochtans vrij uitgestrekte gebied.

Dit bijenonderzoek is interessant om meerdere redenen. Ten eerste vormen de Duinbossen van De Haan een van de weinige grote duinbossen die we aan onze kust hebben. Ten tweede is de bijenfauna aan de kust zeer kenmerkend, met verschillende soorten die enkel aan de kust voorkomen of in het binnenland vrijwel verdwenen zijn. Ten derde is de bijenfauna in de uitgebreide regio rond het studiegebied, dat aan de Middenkust ligt, veel minder goed onderzocht dan de Westkust (met grote natuurgebieden als De Westhoek en Ter Yde) of de Oostkust (Het Zwin).

Voldoende argumentatie dus om de bijenfauna van dit gebied wat dieper uit te spitten. Gespreid over het gehele vliegseizoen, van eind maart tot eind augustus 2019, werden vijf inventarisatierondes uitgevoerd. Het spreiden van het terreinwerk over het jaar is belangrijk omdat veel bijen maar een korte periode in het jaar vliegen. Wilgenspecialisten bijvoorbeeld, vliegen enkel in de periode waarin de wilgen bloeien (maart-april), terwijl veel typische kustsoorten enkel in de zomer actief zijn. Tijdens het onderzoek werden maar liefst 50 bijensoorten gevangen. 39 hiervan werden nog nooit eerder in het gebied gevonden, wat het totale soortenaantal op 53 brengt. Bovenop de typische, algemene soorten werden ook een aantal zeer typische duinspecialisten gevonden, zoals het Zilveren fluitje en de Duinkegelbij. Een andere bijzondere verschijning is de Gedoornde slakkenhuisbij, een soort die in de duinen wel vaker voorkomt en enkel nestjes maakt in lege slakkenhuisjes.

Hoewel 53 soorten zeker niet slecht is, valt toch op dat dit een stuk lager ligt dan de 92 soorten die in de Westhoek aangetroffen werden. Dit komt onder meer omdat de duingebieden aan de Westkust groter en meer aaneengesloten zijn, en het feit dat de Duinbossen, zoals de naam al zegt, voor een groot deel uit gesloten bos bestaat. De meeste bijen verkiezen echter eerder open of halfopen habitats. Een gericht beheer, met aandacht voor geleidelijke bosranden en een doordachte aanleg van open plekken in het bos, is daarom noodzakelijk om de bijendiversiteit in het gebied te behouden of vergroten.

Natuur en Bos deed de voorbije jaren al inspanningen om de biodiversiteit in het gebied te verhogen. Zo werd bijvoorbeeld plaatselijk monotoon naaldbos naar open ecotopen (bijvoorbeeld open duin, duingrasland, een poel) omgezet. Het nieuwe natuurbeheerplan voor het gebied is momenteel in opmaak. De goedkeuring ervan wordt tegen eind dit jaar verwacht. De beheeraanbevelingen vanuit dit bijenonderzoek worden daarin meegenomen. De beheervisie streeft alvast naar het verder inzetten op maatregelen ten behoeve van  duinsoorten zoals de harkwesp, kleine parelmoervlinder, boomleeuwerik, blauwvleugelsprinkhaan en … wilde bijen.

Het is waarschijnlijk dat bij verdere, intensieve zoekacties naar wilde bijen nog extra soorten waargenomen kunnen worden. Neem dus gerust zelf een kijkje in het gebied en vergeet niet om al je waarnemingen door te geven!

Wie interesse heeft, kan het uitgebreid rapport van het onderzoek naar de bijen in de Duinbossen van De Haan hier lezen.

natuurbeheer
Contacteer ons
Willem Proesmans Natuurpunt Studie
Hannah Van Nieuwenhuyse Natuur en Bos
Willem Proesmans Natuurpunt Studie
Hannah Van Nieuwenhuyse Natuur en Bos
Over Natuur en Bos

Natuur en Bos van de Vlaamse overheid, werkt elke dag aan het behoud, de bescherming en de ontwikkeling van natuurgebieden, bossen en parken.

Onder het motto ‘Meer, beter en samen', werkt Natuur en Bos samen met veel verschillende partners en creëert zo een groter draagvlak voor natuur. De deur staat open voor iedereen: van een grote multinational die bomen wil planten tot een lokale jeugdbeweging die in een stukje natuur wil kamperen. 

Natuur en Bos is de grootste groenbezitter in Vlaanderen. Het beheert 42.300 hectare eigen bossen, natuurgebieden en domeinen. Aangezien Natuur en Bos ook anderen helpt bij het beheren van anderen hun domeinen, beheert Natuur en Bos in totaal zo'n 80.000 hectare bos of natuurgebied.